Lá rơi

Lá rơi

William Butler Yeats (1865-1939)

Mùa thu đi qua những cọng lá dài man mác,
Gió heo may giục lũ chuột tìm rơm;
Vàng rực tán thanh hương trà se se lọn tóc,
Anh ánh chùm dâu tây vườn hoang thẫm ướt.

Thời khắc nhạt phai bủa vây phía trước,
Rời rã héo mòn gậm nhấm tim ta;
Nào hãy lìa xa trước mùa đam mê quấn hồn đi mất,
Chớm kịp nụ hôn một giọt lệ thầm ngấn trong đáy mắt.

(Hà Lập Nhân dịch từ nguyên bản tiếng Anh)

The Falling of the Leaves

William Butler Yeats (1865-1939)

Autumn is over the long leaves that love us,

And over the mice in the barley sheaves;

Yellow the leaves of the rowan above us,

And yellow the wet wild-strawberry leaves.

 

The hour of the waning of love has beset us,

And weary and worn are our sad souls now;

Let us part, ere the season of passion forget us,

With a kiss and a tear on thy drooping brow.

The Falling of the Leaves is reprinted from Crossways. W.B. Yeats, 1889.

Hời gọi Biến cải - Yêu thương - Tận thế

Hời gọi Biến cải - Yêu thương - Tận thế

William Butler Yeats (1865-1939)

Vẳng tiếng hú chăng, hươu trắng không sừng?
Hắn lột xác ta biến thành chó săn tai đỏ;
Lang thang Lối đá, Rừng gai,
Kìa kẻ hận thù, tham đắm, hoang hoai
Theo dấu chân ta, đằng đẵng đêm ngày mải săn lùng bạn.
Lăm lăm khúc côn nâu đỏ bước lặng như tờ;
Hắn lột xác ta; khi ta lơ đãng;
Giờ giọng ta hời chỉ một giọng chó săn;
Kìa cả Thời gian, Biến cải, Sinh thành cuốn đi vùn vụt.
Ôi giá như ta Chú lợn trụi lông quanh năm ăn vạt rừng Đoài

Nanh bén rũi tung nhật nguyệt kia cùng các vì tinh tú trên trời

Ủn ỉn trong đêm khụt khịt nơi hắn yên nghỉ ngàn đời

(Hà Lập Nhân dịch từ nguyên bản tiếng Anh)

Hời gọi Biến cải - Yêu thương - Tận thế được in trong Gió qua lùm sậy. W.B. Yeats. London: Elkin Mathews, 1899.

He mourns for the Change that has come upon Him and his Beloved, and longs for the End of the World

Do you not hear me calling, white deer with no horns?

I have been changed to a hound with one red ear;

I have been in the Path of Stones and the Wood of Thorns,

For somebody hid hatred and hope and desire and fear

Under my feet that they follow you night and day.

A man with a hazel wand came without sound;

He changed me suddenly; I was looking another way;

And now my calling is but the calling of a hound;

And Time and Birth and Change are hurrying by.

I would that the Boar without bristles had come from the West

And had rooted the sun and moon and stars out of the sky

And lay in the darkness, grunting, and turning to his rest.

He mourns for the Change that has come upon Him and his Beloved, and longs for the End of the World is reprinted from The Wind Among the Reeds. W.B. Yeats. London: Elkin Mathews, 1899.

Lũng Lợn

Lũng Lợn

William Butler Yeats (1865-1939)

Sương nhỏ giọt những cơn mơ chợt hiện vèo qua vài lằn chớp mũi lao

Xoèn xoẹt lóe trước tôi cặp mắt mơ màng

Loảng xoảng lũ kỵ binh ngã nhào, rú thét

Những toán quân chết chóc xé ù tai.

Bọn này cố kiết sau vòng cự thạch bên bờ biển xẫm

Trụ đá xám đỉnh đồi, ngày chìm đắm trong sương   

Những đế chế kiệt lả kia cúi đầu trước bạn

Chủ nhân của các tinh cầu và con đường rực cháy

Ghi chú: Lũng Lợn được in lại từ cuốn Gió qua lùm sậy. W.B. Yeats. London: Elkin Mathews, 1899.

(Hà Lập Nhân dịch từ bản tiếng Anh)

The Valley of the Black Pig

William Butler Yeats (1865-1939)

The dews drop slowly and dreams gather; unknown spears

Suddenly hurtle before my dream-awakened eyes,

And then the clash of fallen horsemen and the cries

Of unknown perishing armies beat about my ears.

We who still labour by the cromlech on the shore,

The grey cairn on the hill, when day sinks drowned in dew,

Being weary of the world's empires, bow down to you,

Master of the still stars and of the flaming door.

The Valley of the Black Pig is reprinted from The Wind among the Reeds. WB. Yeats. London: Elkin Mathew, 1899.

Vài dòng về nhà thơ Eliot

Vài dòng về nhà thơ Eliot

Thomas Stearns Eliot, (26 Tháng 9 năm 1888 - 4 tháng 1 năm 1965) là một nhà tiểu luận, nhà xuất bản, nhà viết kịch, nhà phê bình văn học và xã hội, ông còn là “một trong những nhà thơ lớn của thế kỷ XX” (Bush R. 1999). Ông chuyển từ quê hương Hoa Kỳ sang Anh vào năm 1914 ở tuổi 25, định cư, làm việc, và xây dựng gia đình ở đó. Cuối cùng ông đã trở thành một thần dân Anh vào năm 1927 ở tuổi 39, khi từ bỏ quốc tịch Mỹ của mình (Bloom H. 2003; Brooker, Jewel Spears 1996). Eliot thu hút sự chú ý rộng rãi với bài thơ The Love Song of J. Alfred Prufrock (1915), được coi là một kiệt tác của trào lưu Hiện đại. Tiếp theo là một số bài thơ nổi tiếng nhất bằng tiếng Anh, bao gồm The Waste Land (1922), The Hollow Men (1925), Ash Wednesday (1930) và Four Quartets (1943). Ông còn nổi tiếng với bảy vở kịch, đặc biệt là Murder in the Cathedral (1935) và The Cocktail Party (1949). Ông được trao giải Nobel Văn chương năm 1948, “vì những đóng góp tiên phong, lỗi lạc cho thơ hiện đại” (Frenz, Horst ed. (1969). Dù là một nhà thơ lớn, nhưng số lượng các bài thơ do Eliot sáng tác không nhiều. Ông ý thức rõ ràng về điều này khi viết cho J.H. Woods, một vị giáo sư của Harvard, “danh tiếng của tôi ở London được xây dựng dựa trên một tập thơ nhỏ và được lưu giữ bằng cách in hai hoặc ba bài thơ trong một năm. Điều duy nhất quan trọng là những bài thơ này phải hoàn hảo theo thể loại của nó, sao cho mỗi bài thơ đều trở thành một sự kiện.” (Eliot, T. S., 1988) Cụ thể là, lần đầu tiên Eliot công bố các bài thơ của mình trong các tạp chí định kỳ hoặc trong những cuốn sách nhỏ, và sau đó tập hợp trong các cuốn sách. Tuyển tập đầu tiên của ông là Prufrock and Other Observations (1917). Năm 1920, ông công bố nhiều  thơ hơn trong Ara Vos Prec (London) và Poems: 1920 (New York).

Năm 1925, ông tập hợp The Waste Land và những bài thơ trong Prufrock and Poems thành một tập và thêm The Hollow Men thành hợp tuyển Thơ 1909-1925. Từ đó trở đi, ông đã cập nhật tác phẩm này thành Collected Poems. Có một vài ngoại lệ là Old Possum's Book of Practical Cats (1939), một tập hợp các bai thơ nhẹ nhàng hài hước; Poems Written in Early Youth, Những bài thơ viết về giai đoạn đầu của tuổi trẻ được xuất bản sau khi ông mất, vào năm 1967 và bao gồm chủ yếu những bài thơ được công bố trong khoảng năm 1907 đến năm 1910 trong cuốn The Harvard Advocate và Inventions of the March Hare: Poems 1909–1917, mà Eliot chưa bao giờ có ý định xuất bản, và mãi đến năm 1997 mới được công bố (Eliot, T. S. (2007). Trong một cuộc phỏng vấn vào năm 1959, Eliot nói về quốc tịch của mình và vai trò của nó trong tác phẩm của ông: “Tôi có thể nói rằng thơ của tôi rõ ràng là giống với những người cùng thời của tôi ở Mỹ hơn bất cứ điều gì được viết trong thế hệ của tôi ở Anh”. Lẽ ra nó đã không được như vậy, và tôi nghĩ nó sẽ không được ổn đến như vậy, nói một cách khiêm tốn nhất, lẽ ra đã không thể nào được như vậy nếu tôi sinh ra ở Anh, và sẽ không thể nào được như vậy nếu tôi ở lại sống tại nước Mỹ. Đó là sự kết hợp của nhiều thứ. Nhưng cội nguồn của nó, suối nguồn tình cảm của nó chính là từ Mỹ” (Hall, Donald 1959). Cleo McNelly Kearns nhấn mạnh rằng Eliot bị ảnh hưởng sâu sắc bởi các truyền thống của Ấn Độ, đặc biệt là Upanishads. Từ việc kết thúc bằng tiếng Sanskrit của The Waste Land tới phần "What Krishna meant" của Four Quartets - Bốn Tứ tấu cho thấy các tôn giáo Ấn Độ và đặc biệt là Ấn Độ giáo đã tạo lập cơ sở triết học của ông cho cả quá trình tư duy của ông sâu đậm đến mức nào. Cũng cần phải thừa nhận, như Chinmoy Guha đã chỉ rõ trong cuốn sách Where the Dreams Cross: T S Eliot and French Poetry (Macmillan, 2011) của mình rằng ông bị ảnh hưởng sâu sắc bởi các nhà thơ Pháp từ Baudelaire đến Paul Valéry. Bản thân ông đã viết trong bài luận năm 1940 về W.B. Yeats: “Loại thi ca mà tôi cần để dạy cho tôi cách sử dụng giọng điệu của riêng tôi không hề tồn tại trong tiếng Anh, nó chỉ được tìm thấy trong tiếng Pháp.” ("Yeats," On Poetry and Poets, 1948).

Tài liệu dẫn

Brooker, Jewel Spears (1996). Mastery and Escape: T.S. Eliot and the Dialectic of Modernism, University of Massachusetts Press, 1996, p. 172.

Bush, Ronald (1999). T.S. Eliot's Life and Career. In American National Biography. Ed. John A Garraty and Mark C. Carnes. New York: Oxford University Press, 1999.

Bloom, Harold (2003). T.S. Eliot. Bloom's Biocritiques. Broomall: Chelsea House Publishing. p. 30.

Eliot, T. S. (1988). Letter to J. H. Woods, April 21, 1919. In The Letters of T. S. Eliot, vol. I. Valerie Eliot (ed.), New York: Harcourt Brace, 1988, p. 285.

Eliot, T. S. (2007). The Harvarrd Advocate Poems. Retrieved 5 February 2007.    

Encyclopædia Britannica (2009). Thomas Sterns Eliot, accessed 7 November 2009.

Frenz, Horst ed. (1969). The Nobel Prize in Literature 1948 – T.S. Eliot, Nobelprize.org, taken from Frenz, Horst (ed). Nobel Lectures, Literature 1901–1967. Amsterdam: Elsevier Publishing Company, 1969.

Hall, Donald (1959). The Art of Poetry No. 1. The Paris Review. Retrieved 7 November 2009.

Nobel Media (2013). The Nobel Prize in Literature 1948. Nobelprize.org. Nobel Media. Retrieved 26 April 2013.